Chính sách can thiệp của chính phủ trong nền kinh tế thị trường của việt nam

  1. 1.      Khái quát về nền kinh tế thị trường ở Việt Nam

1.1.           Đặc trưng của nền kinh tế thị trường

          Nền kinh tế được coi như một hệ thống các quan hệ kinh tế. Khi các quan hệ kinh tế giữa các chủ thể đều biểu hiện qua mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường thì nền kinh tế đó gọi là kinh tế thị trường (Trích “Giáo trình Kinh tế thương mại”, tr13, Nxb Đại học kinh tế Quốc dân)

         Kinh tế thị trường là cách tổ chức nền kinh tế – xã hội, trong đó các quan hệ kinh tế của cá nhân, các doanh nghiệp đều biểu hiện qua mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường và thái độ cư xử của mọi thành viên, chủ thể nền kinh tế là hướng vào tìm kiếm lợi ích của chính mình theo sự dẫn dắt của giá cả thị trường (Trích “Giáo trình Kinh tế thương mại”, tr14, Nxb Đại học Kinh tế Quốc dân)

            Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao, khi tất cả các quan hệ kinh tế trong quá trình tái sản xuất xã hội đều được tiền tệ hóa; các yêu tố sản xuất như đất đai và tài nguyên, vốn bằng tiền và vốn vật chất, sức lao động, công nghệ và quản lý; các sản phẩm và dịch vụ tạo ra; chất xám đều là đối tượng mua bán là hàng hóa. Kinh tế thị trường có những đặc trưng đó là có một khối lượng hàng hóa, dịch vụ dồi dào phong phú mà nền kinh tế tự nhiên, kinh tế chỉ huy chưa bao giờ đạt được; mọi hoạt động mua bán đều theo giá cả thị trường; tiền tệ hóa các mối quan hệ kinh tế; sản xuất và bán hàng hóa theo nhu cầu thị trường; kinh tế thị trường là kinh tế mở; cạnh tranh là môi trường của kinh tế thị trường và quyền tự chủ, tự do của doanh nghiệp được nêu cao.

          Kinh tế thị trường là một hệ thống tự điều chỉnh nền kinh tế, bảo đảm có năng suất chất lượng và hiệu quả cao; dư thừa và phong phú hàng hóa; dịch vụ được mở rộng và coi như hàng hóa thị trường; năng động, luôn luôn đổi mới mặt hàng, công nghệ và thị trường. Song, kinh tế thị trường vốn có những khuyết tật nhất định. Do tính tự phát vốn có nên kinh tế thị trường có thể dẫn đến không chỉ tiến bộ mà cả suy thoái, khủng hoảng, xung đột xã hội, nên cần có sự can thiệp của nhà nước

1.2.           Cấu trúc thị trường

              Thị trường hoàn toàn không tách rời khái niệm phân công lao động xã hội, Sự phân công lao động xã hội này như C.Mác đã nói là cơ sở chung của mọi nền sản xuất hàng hóa. Khi nào có sự phân công lao động xã hội và sản xuất hàng hóa thì khi ấy có thị trường. Thị trường là biểu hiện của sự phân công lao động xã hội, do đó thị trường có thể phát triển vô cùng tận

-         Thị trường diễn ra các hoạt động mua và bán hàng hóa, dịch vụ

-         Thị trường là nơi gặp nháu giữa cung và cầu, bao gồm cả 2 phạm vi:

+ Đối tượng lưu thông hàng hóa và dịch vụ

+ Hoạt động lưu thông hàng hóa và dịch vụ

-         Thị trường là tổng hợp các quan hệ kinh tế hình thành trong quá trình mua bán. Qua đó, có thể thấy rằng, trong một vài trường hợp người mua và người bán có thể gặp gỡ nhau trực tiếp tại các địa điểm cố định như các thị trường hàng hóa tiêu dùng như quần áo, rau quả… Hoặc trong một số trường hợp khác nhau như trong các thị trường chứng khoán, mọi công việc giao dịch có thể diễn ra qua điện thoại, qua vô tuyến bằng cách điều khiển từ xa… Nhưng một điều chung nhất đối với các thành viên tham gia vào thị trường là tìm cách tối đa hóa lợi ích kinh tế của mình. Người bán muốn bán được sản phẩm của mình để thu được lợi nhuận tối đa, người mua với lượng tiền có hạn của mình muốn thu được sự thỏa mãn lớn nhất về sản phẩm mà họ mua

            Chính sự tác động qua lại giữa người mua và người bán sẽ xác định được giá cả của từng loại hàng hóa, dịch vụ cụ thể, đồng thời cung xác định số lượng, chất lượng, chủng loại sản phẩm cần sản xuất ra và qua đó sẽ xác định được việc sử dụng các nguồn tài nguyên có hạn của xã hội nói chung. Đây chính là nguyên tắc hoạt động của cơ chế thị trường. Tuy nhiên, hoạt động thực tế của thị trường rất phức tạp, khác nhau chủ yếu phụ thuộc vào một số yếu tố cơ bản như số lượng, quy mô, sức mạnh của các nhà sản xuất

            Đứng trên việc xem xét hành vi của thị trường, các nhà kinh tế thường phân loại thi trường:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>